Baader-Meinhofgruppe, 11 mei

Je kan je nog zo voornemen op tijd in je bed te kruipen, één beeld kan je plots aan je tv gekluisterd houden; tenminste, zo vergaat het mij wel eens. En zo ook afgelopen woensdagavond. Niettegenstaande het feit dat ik de volgende morgen al om half zes (5.3O!) bij de schoolpoort moest staan... ik zapte op canvas voorbij een film die ik al lang wilde zien... en bleef uiteraard hangen tot de eindgeneriek over het beeld schoof. Zo zijn we dan wel weer... :-)

Duitse film. Moritz Bleibtreu zie ik wel eens graag acteren en ook Bruno Ganz, die we kennen als Hitler in" Der Untergang", heeft in deze film een rol. 

We gaan terug naar het begin van de jaren zeventig. Ik zat toen in de lagere school en had, dat vonden mijn klasgenoten toen toch, een wat "ongezonde" belangstelling voor de actualiteit. Zodra wij een tv in huis hadden -dat moet in 1972 zijn geweest, schat ik zo- keek ik met mijn papa mee naar het nieuws. Ongetwijfeld had ik daarbij veel vragen; ik kan me niet herinneren of ik ze ook daadwerkelijk stelde. Wat mij bijvoorbeeld toen heel erg bezighield was alle heisa om de zogenaamde RAF. Ik had toen zo'n beetje het beeld dat er in Duitsland alleen maar terroristen rondliepen en het er levensgevaarlijk was... altijd en ook overal...

Bij grenscontroles, toen wij onze jaarlijkse vakantie in het noorden van Italië doorbrachten, kon je toen-althans in mijn beleving, ik weet niet of het echt klopt- steevast zwaar gewapende agenten aan de grensovergangen zien en ik herinner me dat ik ook telkens haast gebiologeerd naar posters keek waarop die verschrikkelijke "terroristen" waren afgebeeld. 

Enfin, zoiets dus... Als kind had ik een heel ander beeld van "terroristen"... déze mensen zagen er in mijn  ogen te gewoon uit, denk ik. En het was me ook totaal niet duidelijk wat ze nu eigenlijk wel wilden. Termen als "links" en "rechts" moest ik, voor zover het geen gehate breisteken betrof, nog leren, "anarchisme", " imperialisme" en dat soort van dingen ook. Maar ik volgde geboeid. 

Zeker toen in 1977- ik was toen twaalf- de Duitse econoom en manager Hans-Martin Schleyer door leden van de RAF ontvoerd werd, en je avond na avond een foto in het nieuws kreeg te zien van een dodelijk vermoeide Schleyer, die een bordje omhoog hield met daarop het aantal dagen dat hij al vastgehouden werd. 

Zo dus. Het maakte op mij een diepe indruk, dat moet ik zeggen... Schleyer zou zijn gevangenschap bij de RAF niet na kunnen vertellen. Wie waren zijn ontvoerders en wat wilden ze eigenlijk? Er zijn hopen artikels over geschreven en reportages over gemaakt, maar in de film probeert men je het " hele verhaal" te doen. Vind ik goed gedaan...

De naoorlogse generatie in Duitsland vond het blijkbaar een moeilijk te verteren iets dat mensen die tijdens het nazi-regime aan de macht waren geweest, of minstens toch invoedrijke functies hadden bekleed, het vaak ook in de jaren zeventig nog steeds voor het zeggen hadden. Kijk, daar kan ik me wel degelijk iets bij voorstellen. Dat je daar tegen wil ageren, ook daar heb ik eigenlijk veel sympathie voor... Alleen, als je gaat bekijken hoe de RAF-leden dat met een stadsguerilla en veel terreur dachten te moeten aanpakken... dan haak ik toch volledig af en kan niks heroïsch of "cool" vinden in dit stelletje anarchisten die geloofden op hun manier de maatschappij te moeten veranderen. Vreemd dat je als stadsguerillero kiest voor wat je in de oudere generatie zo duidelijk verfoeit: nét die blinde terreur die kenmerkend was geweest voor de nazi's... Mochten de RAF-leden zich beperkt hebben tot ludieke acties, dan zou dat in heel Europa door jongeren en wellicht ook door ouderen op luide bijval onthaald zijn, toch?

Ulrike Meinhof was journaliste. Ze beschreef aanvankelijk wat de terroristen in Duitsland aanrichtten aan acties, maar kreeg gaandeweg zoveel interesse dat ze zich aansloot en één van hun kopstukken werd. Nadat ze uiteindelijk werd opgepakt, pleegde ze in 1976 zelfmoord in de Stammheimgevangenis, net als Gudrun Ensslin en Andreas Baader. Het zou me benieuwen te horen wat de dochters van Meinhof, die zo ongeveer mijn leeftijd moeten hebben, schat ik, van de acties van hun moeder vinden anno 2O11.

Gudrun Ensslin en Andreas Baader worden in de film voorgesteld als een wat vuilbekkend stel; ze zijn er vooral op uit om de goegemeente te shockeren en willen kost wat kost alle heilige huisjes overhoop halen. Ik vind met "een beetje rebel zijn" im Grunde niks mis, maar verfoei geweld,machtswellust en machisme. Baader leek daar wel voor de volle 1OO procent uit opgetrokken; tenminste als de film een wat geloofwaardig beeld van de man schetst. Agressieve kerel die schoot op alles wat bewoog...Ik vond het de moeite om te blijven kijken. Kijken naar een stuk "geschiedenis", waar je deel van uitmaakte, ik vind dat sowieso interessant. En achteraf begrijp je het tijdsbeeld van toen, als volwassene veel beter dan toen je er als kind middenin zat. Doe mij nog maar een paar van dit soort films!